ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΩΤΑΚΗΣ – ο Άνθρωπος Καλαμπόκι

corn.jpg Αυτό τον καιρό διαβάζω όπως έχω πει το Αλεξανδρινό Κουαρτέτο. Πρόκειται για ένα τόμο που αποτελείται από 4 άλλα βιβλία. Έχω διαβάσει τα τρία μέχρι στιγμής αλλά θα γράψω (;) γι αυτό μόλις το ολοκληρώσω. Προς το παρόν διάβασα για διάλειμμα το βιβλίο «ο Άνθρωπος Καλαμπόκι» του Δημήτρη Σωτάκη.

Το διάβασα μονορούφι μέσα σε μερικές ώρες και το ευχαριστήθηκα πολύ. Το έναυσμα ήταν ένας άλλος συγγραφέας ο Δημήτρης Μαμαλούκας. Την ίδια μέρα που αγόρασα το βιβλίο πήγα μια εκδρομή προς τα παράλια της Λάρισας. Στο δρόμο έβλεπα συνεχώς αφίσες με καλαμπόκια μια και από το Σάββατο και μετά θα διεξάγεται το Φεστιβάλ Καλαμποκιού. Ένιωσα ότι ήταν ένας θετικός οιωνός για το βιβλίο. Πράγματι είναι κάτι πολύ διαφορετικό απ’όσα έχω διαβάσει πρόσφατα. Είναι λίγο σάτιρα, αλλά υπόγεια, διακριτική, λίγο επιστημονική φαντασία, λίγο αλληγορία. Ο ήρωας του βιβλίου έχει μια εμμονή με το καλαμπόκι και γύρω από αυτή την εμμονή στήνει ο συγγραφέας την ιστορία του. Ο ίδιος ο ήρωας μάλιστα σε κάποιο σημείο θυμώνει όταν προσπαθούν να αποδώσουν στη μονομανία του αλληγορικές ερμηνείες. «Καλό θα ήταν λοιπόν,… να αφήσει τις εμπνεύσεις και να πάψει να με ερμηνεύει όπως βολεύει αυτόν και τους περισσότερους, γιατί δεν είχα καμία πρόθεση να μιλήσω για την ελευθερία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το νόημα της ζωής, τη ζωγραφική, την ποίηση ή τη μόλυνση του περιβάλλοντος – το μόνο που αποκλειστικά με ενδιέφερε ήταν το καλαμπόκι και μόνο το καλαμπόκι.»
Νομίζω ότι για όλα αυτά θέλει να μιλήσει ο συγγραφέας. (εκτός ίσως από τη ζωγραφική αν και το βιβλίο έχει και μερικές πολύ ωραίες ζωγραφιές της Georgia Fambris).

Το σύμπαν του βιβλίου μοιάζει πολύ με το δικό μας αν και δεν αναφέρεται από πού ξεκινάει ο ήρωας, δεν τον απασχολούν πρακτικά ζητήματα όπως το πώς θα βγάλει χρήματα, δε μας λέει τι τρώει εκτός από ελάχιστες φορές και δεν έχω καταλάβει ακόμη αν το καλαμπόκι το έτρωγε τελικά ή όχι, απλώς το λάτρευε. Επίσης εκεί προς το τέλος φαίνεται η μικρή πόλη του Μίτσιγκαν να είναι εντελώς αποκομμένη από τον υπόλοιπο κόσμο, δεν υπάρχουν εφημερίδες, κανάλια, ίντερνετ.

Λείπουν λοιπόν οι πραγματιστικές λεπτομέρειες. Αντίθετα έχουμε λεπτομερή περιγραφή του πως νιώθει ο ήρωας πως βιώνει τη μανία του και πως θα ήθελε να τη βιώνουν οι άλλοι. Γράφει ας πούμε κάπου: «Εκείνες τις στιγμές, μέσα στο καταθλιπτικό σκοτάδι του δωματίου, ένα μαχαίρι καρφώθηκε στην ανοιχτή καρδιά μου και με ξεδιάντροπη βία άρχισε να μπήγεται όλο και πιο βαθιά μέσα μου, μέχρι ου τα κατάλαβα όλα, τα είδα όλα σε ένα καθαρό φως, που όμοιο του δεν είχα δει μέχρι τότε….Η απελπισία είναι και θα παραμείνει το εντονότερο δηλητήριο που λαχταρώ να δοκιμάζω , να το καταπίνω από το άπατο μικρό μου μπουκάλι γουλιά γουλιά, μέχρι να πνιγώ και να τελειώσω αβοήθητος, μια μέρα όπως όλες οι άλλες.»

Ξέρω μερικούς ανθρώπους που είναι πραγματικά έτσι και αυτή η περιγραφή είναι πολύ πιστή και αληθινή.

Γιατί αξίζει να διαβάσει κανείς αυτό το βιβλίο; Γιατί μέσα από την υπερβολή του θα αναγνωρίσει τον κόσμο μας και τις μανίες του, που καθώς τις ζούμε καθημερινά τείνουμε να ξεχνάμε ότι είναι μανίες, ότι στερούνται νοήματος και δεν οδηγούν πουθενά. Επίσης επειδή «από τα εκκεντρικά και ενίοτε ξεκαρδιστικά παθήματα του ήρωα αξίζει να αποστάξουμε τη διαπεραστική μελαγχολία του συγγραφικού βλέμματος απέναντι στους διαρκείς εξευτελισμούς που μας παραμονεύουν, την ασφυξία από τη θανατερή πλήξη που περισφίγγει τις έμφοβες υπάρξεις μας, την κοφτερή υποψία ότι ο θάνατος θα μας βρει ήδη νεκρωμένους, μια απελπισία αδυσώπητη που μόνο με την καταφυγή στο υπερφυσικό γιατρεύεται. Κάτω από την κρούστα της θυμηδίας ακούγεται εκκωφαντικός ένας σπαρακτικός καγχασμός» (απόσπασμα από την κριτική της Λίνας Πανταλέων στη Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας – την οποία κριτική επίσης αξίζει να διαβάσετε. Αυτό είναι κριτική όχι αυτές οι σαχλαμαρίτσες που γράφω εγώ)

Κατά τη γνώμη μου το ωραιότερο κεφάλαιο του βιβλίου είναι αυτό που τιτλοφορείται «Έντομα» και που στην αρχή φαντάζει κάπως ξεκομμένο και άσχετο με τα υπόλοιπα. Είναι το κεφαλαίο που παρομοιάζει τους ανθρώπους με έντομα που κατατρώνε τη γη και οδεύουν προς το θάνατο. Σε ένα σημείο μόνο θα διαφωνήσω με το συγγραφέα:
«Βολευόμαστε πάντα ο ένας δίπλα στον άλλο, ικανοποιημένοι που κάποιος κοιμάται τις νύχτες στο πλευρό μας και σχεδόν ευτυχισμένοι που το επόμενο πρωί βρίσκεται ακόμα εκεί, ονειρευόμαστε την αιώνια λιακάδα. Ζούμε μια λαμπερή ευτυχία πνιγμένη στις αγκαλιές και τα γέλια σαν παιδιά που προσμένουν το καλοκαίρι που δεν έρχεται ποτέ». Μακάρι να ήταν έτσι…

Άλλα κείμενα:
Αλέξης Σταμάτης
Το σάιτ του συγγραφέα. Συνιστώ να διαβάσετε τις σελίδες που επιγράφονται Ημερολόγιο, και Μπούρδες. Χαίρομαι πολύ που το φαγητό παίρνει τη θέση που του αξίζει σε αυτά τα κείμενα και περιμένω με ανυπομονησία το επόμενο βιβλίο που, ποιος ξέρει, ίσως να έχει θέμα τις σπανακόπιτες.

Advertisements

3 thoughts on “ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΩΤΑΚΗΣ – ο Άνθρωπος Καλαμπόκι

  1. Μια χαρά κρτιτικές γράφεις βρε Άννα, μη μειώνεις τον εαυτό σου. μακάρι να είχαν όλοι την αντικειμενικότητά σου. πολύ χαίρομαι που ανακάλυψες το Σωτάκη. είχα την τύχη να διαβάσω το βιβλίο τη μέρα που βγήκε και μετά από δυο μέρες είχα γράψει κι εγώ κριτική.
    ένα απ’ τα λίγα βιβλία που πήρε μόνο θετικές κριτικές και φαίνεται ότι ανακαλύπτει κι ο κόσμος σιγά σιγά. σου συνιστώ επίσης την Παραφωνία (Κέδρος) και την Πράσινη Πόρτα (Μεταίχμιο) το οποίο ίσως δυσκολευτείς να βρεις καθότι είναι εξαντλημένο.
    ιδιαίτερη γραφή, ιδιαίτερο σύμπαν, πρωτότυπο βιβλίο με λίγα λόγια.

    Like

  2. Δεν υποτιμώ τον εαυτό μου βρε Δημήτρη. Ξέρω ότι αυτό που κάνω εδώ το κάνω αρκετά καλά, αλλά δε νομίζω ότι είναι κριτική. Είναι σα να συστήνω κάποιους φίλους που αγαπώ.

    Έψαξα σήμερα σε 2 μεγάλα βιβλιοπωλεία της Θεσ/νίκης για τα άλλα δύο του Σωτάκη και δεν τα βρήκα. Ειδικά η Πράσινη Πόρτα με ιντριγκάρει πολύ.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s